BAF, CAF ve THC Nedir? Denizyolu Ek Ücretleri Rehberi
Denizyolu taşımacılığında navlun (ocean freight) dışında BAF (yakıt farkı), CAF (kur farkı), THC (liman elleçleme), ISPS (güvenlik) ve CFS (konsolidasyon) gibi ek ücretler toplam maliyete eklenir.
Denizyolu Ek Ücretleri
Denizyolu taşımacılığında konteyner navlunu (ocean freight) tek başına toplam maliyeti yansıtmaz. Navlun dışında çeşitli ek ücretler (surcharges) toplam taşıma maliyetine eklenir. Bu ek ücretler hat şirketleri (rederi) tarafından belirlenir.
BAF (Bunker Adjustment Factor)
Gemi yakıtı (bunker) fiyat değişimlerini navluna yansıtan ek ücrettir. Petrol fiyatları arttığında BAF yükselir, düştüğünde azalır. 2026'da konteyner başına 100-300 USD arasında değişmektedir. AB ETS (karbon vergisi) ile birlikte BAF maliyetleri artmıştır.
CAF (Currency Adjustment Factor)
Döviz kuru dalgalanmalarını telafi eden ek ücrettir. Navlun genellikle USD cinsinden belirlendiğinden, yerel para birimlerindeki değer kaybı CAF olarak yansıtılır. EUR/USD paritesi değiştiğinde CAF güncellenir.
THC (Terminal Handling Charge)
Limanıda konteynerinin elleçlenmesi (gemiden rıhtıma, rıhtımdan depoya) için alınan ücrettir. Çıkış ve varış limanlarında ayrı ayrı uygulanır.
| Liman | 20' THC | 40' THC |
|---|---|---|
| İstanbul Ambarlı | 150-200 USD | 200-300 USD |
| Hamburg | 200-250 EUR | 300-400 EUR |
| Rotterdam | 180-230 EUR | 280-370 EUR |
Diğer Ek Ücretler
- ISPS: International Ship and Port Security, liman güvenlik ücreti (5-20 USD)
- CFS: Container Freight Station, LCL konsolidasyon depo ücreti
- PSS: Peak Season Surcharge, yoğun sezon ek ücreti
- GRI: General Rate Increase, genel navlun artışı
- War Risk: Savaş riski bölgelerinden geçişte ek ücret
- Low Sulphur: Düşük sülfür yakıt kullanım ek ücreti (IMO 2020)
- B/L Fee: Konşimento düzenleme ücreti (30-50 USD)
Sıkça Sorulan Sorular
Ek ücretler ne kadar tutar?
Ek ücretler navlunun %20-40'ı kadar eklenebilir. 20' konteyner için navlun 1.500 USD ise toplam maliyet ek ücretlerle 2.000-2.500 USD olabilir.
Ek ücretler müzakere edilebilir mi?
BAF ve THC gibi standart ek ücretler genellikle sabitttir. Ancak yüksek hacimli müşteriler toplam fiyat üzerinden indirim müzakere edebilir.
All-in fiyat nedir?
All-in fiyat, navlun ve tüm ek ücretlerin dahil olduğu toplam fiyattır. Fiyat karşılaştırmasında all-in fiyat kullanılması tavsiye edilir.
Kolay Parsiyel'de ek ücretler dahil mi?
Evet, Kolay Parsiyel'in teklif fiyatlarında standart ek ücretler dahildir. Şeffaf fiyatlandırma politikamız gereği ayrı faturalanmaz.
Kaynaklar
- World Shipping Council Surcharge Guide
- Drewry Container Rates
- Deniz Ticaret Odası Türkiye
Ilgili Makaleler
Konteyner ile Parsiyel Yükleme Farkı: FCL vs LCL
FCL (Full Container Load) tüm konteyneri tek göndericiye tahsis eder, LCL (Less Container Load) farklı göndericilerin yüklerini paylaşımlı konteynerde birleştirir. 15 m³ kırılım noktasında doğru seçim maliyet optimizasyonu sağlar.
Gümrük Müşavirliği ile Gümrük Brokerliği Farkı
Gümrük müşavirliği ve gümrük brokerliği (customs brokerage) aynı mesleğin Türkçe ve İngilizce karşılıklarıdır. Her iki terim de gümrük işlemlerini müşteri adına yürüten lisanslı profesyoneli ifade eder.
Havayolu ile Karayolu Kargo Karşılaştırması
Havayolu en hızlı (1-3 gün) ancak en pahalı taşıma modudur. Karayolu orta hızda (5-10 gün) ve uygun maliyetlidir. Acil, değerli ve küçük gönderilerde havayolu, hacimli yüklerde karayolu tercih edilir.
Karayolu ile Denizyolu Taşımacılık Karşılaştırması
Karayolu hızlı ve esnek, denizyolu ekonomik ve yüksek kapasitelidir. Türkiye-Avrupa hattında karayolu 5-10 gün, denizyolu 10-18 gün sürer. Doğru mod seçimi yük hacmi, aciliyet ve bütçeye bağlıdır.