DAP Nedir? Delivered at Place Teslim Şekli Rehberi
DAP (Delivered at Place), satıcının eşyayı belirlenen yerde boşaltılmaya hazır olarak teslim ettiği Incoterms teslim şeklidir. Taşıma ve sigorta satıcıya ait, ithalat gümrüğü ve vergileri alıcıya aittir.
DAP Nedir?
DAP (Delivered at Place), satıcının eşyayı belirlenen varış noktasında boşaltılmaya hazır olarak teslim ettiği Incoterms 2020 teslim şeklidir. Türkçe'de "Belirlenen Yerde Teslim" olarak ifade edilir. Satıcı taşıma ve riskten sorumludur ancak ithalat gümrük işlemleri ve vergileri alıcıya aittir.
DAP, DDP'nin gümrük vergisi hariç versiyonu olarak düşünülebilir. Satıcı eşyayı alıcının kapısına kadar getirir ancak gümrük vergisi ve KDV ödemez. Bu teslim şekli tüm taşıma modlarında kullanılabilir.
Sorumluluk Paylaşımı
| Sorumluluk | Satıcı | Alıcı |
|---|---|---|
| Eşyayı hazırlama ve paketleme | ✓ | |
| İhracat gümrüğü | ✓ | |
| Taşıma (çıkış-varış) | ✓ | |
| Sigorta | Zorunlu değil ama tavsiye | |
| İthalat gümrüğü | ✓ | |
| Gümrük vergisi ve KDV | ✓ | |
| Boşaltma | ✓ |
DAP Avantajları
- Alıcı için kolaylık: Taşıma organizasyonuyla uğraşmaz, yalnızca gümrük işlemi yapar
- Satıcı için kontrol: Taşıma sürecini baştan sona yönetir
- Gümrük esnekliği: Satıcı hedef ülkede vergi kaydı olmasa bile kullanılabilir
- Tüm modlarda geçerli: Karayolu, denizyolu, havayolu ve çoklu mod
DAP Ne Zaman Kullanılır?
DAP şu durumlarda tercih edilir:
- Satıcı taşımayı organize edebiliyor ancak hedef ülkede gümrük kaydı yoksa
- Alıcı gümrük işlemlerini kendi müşaviri ile yapmak istiyorsa
- DDP teslim şekli satıcı için riskli veya karmaşıksa
- Alıcının özel gümrük muafiyet rejimlerinden faydalanması gerekiyorsa (DİR, geçici ithalat)
DAP ile DDP Karşılaştırması
| Kriter | DAP | DDP |
|---|---|---|
| Taşıma | Satıcı | Satıcı |
| İthalat gümrüğü | Alıcı | Satıcı |
| Vergi | Alıcı öder | Satıcı öder |
| Satıcı vergi kaydı | Gerekli değil | Gerekebilir |
| Alıcı kolaylığı | Yüksek | Maksimum |
Sıkça Sorulan Sorular
DAP'ta boşaltma kimin sorumluluğundadır?
Boşaltma alıcının sorumluluğundadır. Satıcı eşyayı teslim noktasında araçta boşaltılmaya hazır teslim eder. Boşaltma dahil teslim isteniyorsa DPU (Delivered at Place Unloaded) tercih edilmelidir.
DAP'ta sigorta zorunlu mu?
Hayır, DAP'ta sigorta zorunlu değildir. Ancak risk teslim noktasına kadar satıcıda olduğundan, satıcının taşıma sigortası yaptırması şiddetle tavsiye edilir.
DAP parsiyel kargoda kullanılır mı?
Evet, DAP parsiyel kargoda yaygın kullanılan bir teslim şeklidir. Kolay Parsiyel'in standart hizmet modeli DAP veya DDP'dir. DAP'ta gümrük masrafları alıcıya ayrıca faturalanır.
DAP ile CPT arasındaki fark nedir?
CPT'de satıcı navlunu öder ancak risk eşya taşıyıcıya teslim edildiğinde (çıkışta) geçer. DAP'ta ise risk teslim noktasına (varışa) kadar satıcıdadır. DAP alıcı için daha güvenlidir.
Kaynaklar
- ICC Incoterms 2020
- UNCTAD Teslim Şekilleri Rehberi
- T.C. Ticaret Bakanlığı
Ilgili Makaleler
Konteyner ile Parsiyel Yükleme Farkı: FCL vs LCL
FCL (Full Container Load) tüm konteyneri tek göndericiye tahsis eder, LCL (Less Container Load) farklı göndericilerin yüklerini paylaşımlı konteynerde birleştirir. 15 m³ kırılım noktasında doğru seçim maliyet optimizasyonu sağlar.
Gümrük Müşavirliği ile Gümrük Brokerliği Farkı
Gümrük müşavirliği ve gümrük brokerliği (customs brokerage) aynı mesleğin Türkçe ve İngilizce karşılıklarıdır. Her iki terim de gümrük işlemlerini müşteri adına yürüten lisanslı profesyoneli ifade eder.
Havayolu ile Karayolu Kargo Karşılaştırması
Havayolu en hızlı (1-3 gün) ancak en pahalı taşıma modudur. Karayolu orta hızda (5-10 gün) ve uygun maliyetlidir. Acil, değerli ve küçük gönderilerde havayolu, hacimli yüklerde karayolu tercih edilir.
Karayolu ile Denizyolu Taşımacılık Karşılaştırması
Karayolu hızlı ve esnek, denizyolu ekonomik ve yüksek kapasitelidir. Türkiye-Avrupa hattında karayolu 5-10 gün, denizyolu 10-18 gün sürer. Doğru mod seçimi yük hacmi, aciliyet ve bütçeye bağlıdır.