Fuel Surcharge (Yakıt Ek Ücreti) Nedir?
Fuel surcharge (yakıt ek ücreti), yakıt fiyat değişimlerini kargo taşıma ücretine yansıtan ek ücrettir. BAF (denizyolu), FSC (karayolu/havayolu) olarak farklı modlarda uygulanır.
Fuel Surcharge Nedir?
Fuel surcharge (yakıt ek ücreti), taşıma moduna göre yakıt fiyat değişimlerinin kargo navlununa yansıtılmasıdır. Yakıt, toplam taşıma maliyetinin %25-35'ini oluşturduğundan fiyat değişimleri doğrudan navlunu etkiler. Taşıyıcılar sabit navlun fiyatı verip yakıt değişimlerini ek ücret olarak ayrı faturalamayı tercih eder.
Yakıt Ek Ücreti Türleri
| Kısaltma | Tam Adı | Mod | Açıklama |
|---|---|---|---|
| BAF | Bunker Adjustment Factor | Denizyolu | Gemi yakıtı (bunker) fiyat farkı |
| FSC | Fuel Surcharge | Karayolu/Havayolu | Motorin/jet yakıtı fiyat farkı |
| EFS | Emergency Fuel Surcharge | Tüm modlar | Acil yakıt zammı durumunda |
Fuel Surcharge Hesaplama
Fuel surcharge genellikle referans yakıt fiyatına göre yüzde veya sabit tutar olarak hesaplanır:
- Denizyolu BAF: Konteyner başına sabit tutar (50-300 USD/TEU)
- Havayolu FSC: kg başına sabit tutar (0.10-0.50 EUR/kg)
- Karayolu FSC: Navlunun %5-15'i veya km başına ek ücret
Yakıt Maliyetinin Navluna Etkisi
Yakıt fiyatları %10 arttığında navlun %3-5 artış gösterir. 2026'da AB'nin karbon vergisi (EU ETS) denizyolu taşımacılığına dahil edilmiş olup ek maliyet yaratmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Fuel surcharge zorunlu mu?
Yasal zorunluluk yoktur ancak taşıyıcıların büyük çoğunluğu fuel surcharge uygular. Sözleşme aşamasında dahil edilen veya hariç tutulan kalemler netleştirilmelidir.
Kolay Parsiyel fuel surcharge alıyor mu?
Kolay Parsiyel'in teklif fiyatlarına yakıt maliyeti dahildir. Ayrı fuel surcharge faturalanmaz. Şeffaf fiyatlandırma politikamız gereği gizli ücret uygulamıyoruz.
Fuel surcharge ne sıklıkla güncellenir?
Denizyolunda aylık, havayolunda haftalık veya aylık, karayolunda genellikle çeyreklik güncellenir.
Karbon vergisi fuel surcharge'a dahil mi?
AB ETS (Emission Trading System) kapsamındaki karbon maliyeti genellikle ayrı bir ek ücret olarak (ETS surcharge) faturalanır. Bu maliyet 2026'da konteyner başına 50-150 EUR civarındadır.
Kaynaklar
- Drewry Bunker Price Index
- IATA Fuel Surcharge Policy
- AB ETS Denizyolu Regülasyonu
Ilgili Makaleler
Konteyner ile Parsiyel Yükleme Farkı: FCL vs LCL
FCL (Full Container Load) tüm konteyneri tek göndericiye tahsis eder, LCL (Less Container Load) farklı göndericilerin yüklerini paylaşımlı konteynerde birleştirir. 15 m³ kırılım noktasında doğru seçim maliyet optimizasyonu sağlar.
Gümrük Müşavirliği ile Gümrük Brokerliği Farkı
Gümrük müşavirliği ve gümrük brokerliği (customs brokerage) aynı mesleğin Türkçe ve İngilizce karşılıklarıdır. Her iki terim de gümrük işlemlerini müşteri adına yürüten lisanslı profesyoneli ifade eder.
Havayolu ile Karayolu Kargo Karşılaştırması
Havayolu en hızlı (1-3 gün) ancak en pahalı taşıma modudur. Karayolu orta hızda (5-10 gün) ve uygun maliyetlidir. Acil, değerli ve küçük gönderilerde havayolu, hacimli yüklerde karayolu tercih edilir.
Karayolu ile Denizyolu Taşımacılık Karşılaştırması
Karayolu hızlı ve esnek, denizyolu ekonomik ve yüksek kapasitelidir. Türkiye-Avrupa hattında karayolu 5-10 gün, denizyolu 10-18 gün sürer. Doğru mod seçimi yük hacmi, aciliyet ve bütçeye bağlıdır.